ذکر

14 - مقام چهاردهم - تجرید

تجرید: قطع تعلقات ظاهری

(۱۴) میدان چهاردهم تجرید است

« وَلاَ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْکَ إِلَي‏ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا

لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَرِزْقُ رَبِّکَ خَيْرٌ وَأَبْقَي‏ »

و زنهار به سوى آنچه اصنافى از ایشان را از آن برخوردار کردیم[ و فقط ]زیور

زندگى دنیاست تا ایشان را در آن بیازماییم ، دیدگان خود مدوز، و[ بدان که ]روزى

پروردگار تو بهتر و پایدارتر است. ( طه آیه 131 )

تجرید بمعنی قطع تعلقات ظاهریست و تفرید قطع تعلقات باطنی

تجرید عبارتست از ترک اغراض دنیوی ظاهراً و نفی اغراض اخروی و دنیوی

باطناً و مجرد حقیقی کسی بود که بر تجرد از دنیا طالب عوضی نباشد

بلکه بدنبال تقرب به خداوند باشد.

اولا تجرید شو از هر چه هست
وانگهی ازخود بشو یکبار دست

تجرید در سه چیز است : در تن و دل و سر

تجرید نفس

تجرید دل

تجرید سر

تجرید نفس سه چیز است:

1 ) ترک دنیا کردن (طلب دنیا نکردن)

ای بندگان خدا شما را به ترک دنیایی سفارش می کنم که شما را رها می سازد گر چه شما جدایی از آن را دوست ندارید. پس در روش برخورد با دنیا در عزت و ناز دنیا بر یکدیگر پیشی نگیرید و فریب زینتها و نعمتها را نخورید و مغرور نشوید و از رنج و سختی آن ننالید و ناشکیبا نباشید. زیرا عزت و افتخارات دنیا پایان می پذیرد و زینت و نعمتهایش نابود می گردد و رنج و سختی آن تمام می شود و هر مدتی و مهلتی در آن به پایان می رسد و هر موجود زنده ای به سوی مرگ می رود آیا نشانه هایی از زندگی گذشتگان که بر جا مانده شما را از دنیا پرستی باز نمی دارد؟

به هوش باشید مرگ را که نابود کننده لذتها و شکننده شهوتها و قطع کننده آرزوهاست به هنگام تصمیم بر کارهای زشت به یاد آورید و برای انجام واجبات و شکر در برابر نعمتها و احسان بی شمار الهی (به خصوص نعمت ایمان) از خدا یاری خواهید.

(خطبه ۹۸- نهج البلاغه)

برخورد با تفکر ترک دنیا

ای دشمنک جان خویش شیطان سرگردانت کرده آیا تو به زن و فرزندانت رحم نمی کنی؟ تو می پنداری که خداوند نعمتهای پاکیزه ای را حلال کرده اما دوست ندارد تو از آنها استفاده کنی؟ تو در برابر خدا کوچکتر از آنی که اینگونه با تو رفتار کند. وای بر تو . من همانند تو نیستم. خداوند بر پیشوایان حق واجب کرده که خود را با مرده ناتوان همسو کنند تا فقر و نداری تنگدست را به هیجان نیاورد و به طغیان نکشاند. (خطبه ۲۰۰- نهج البلاغه)

2) بر فوت او تاسف نخوردن

3) آنچه بود ننهفتن

تجرید دل سه چیز است:

1) به آنچه نیست توقع نداشتن

به شخص در مقابل انجام واجبات الهی جزا و پاداش داده می شود

و چنانچه کوتاهی و قصور نماید نباید توقع و چشم داشتی نیز داشته

باشد اگر چه باید به لطف و موهبت خداوند امید داشته باشد

2) آنچه هست را قیمت ننهادن

عبادات در برابر نعمتهای والا و بی شمار الهی بسیار ناچیز است لذا

در مقابل این نعمات این شکرگذاری ها چندان ارزشی ندارد و

نمی توانیم حق خداوند را کامل به جای آوریم

از دست و زبان که برآید کز عهده شکرش به درآید

3) به ترک آن نترسیدن

تجرید سر سه چیز است:

1) بر اسباب نیارامیدن

2) در راه حق از خود نشان ندیدن

3) از حق به جز از حق ندیدن

+نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم شهریور 1387ساعت12:20توسط مهدی نصیری |

13 - مقام سیزدهم - زهد

(۱۳)میدان سیزدهم زهد است

« بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَکُمْ إِن کُنتُم مُؤْمِنِينَ وَمَا أَنَا عَلَيْکُمْ بِحَفِيظٍ »

اگر مومن باشید، باقیمانده[ حلال ]خدا براى شما بهتر است ، و من بر شما نگاهبان نیستم.

( هود آیه 86 )

زهد، پارسایی، تقوی، روی بازگردانیدن از چیزی است بواسطه ٔ حقیر

شمردن آن چیز، دشمن داشتن دنیا و روی گرداندن از آن و گفته اند ترک

راحت دنیاست بخاطر راحت آخرت

جانم ز تن رمید به سودای خال او

مرغ از قفس پریده سوی دانه میرود

زاهد به خود ماند و عاشق به کوی دوست

بلبل به باغ و جغد به ویرانه می رود

زهد در سه چیز است :

زهد در دنیا

هر که دولت(نعمت و مال) این جهان را از دشمن خود دریغ نکند، او در این

جهان زاهد باشد

زهد در خلق و خوی

هر که آزرم خلق، وی را در حق مداهن نکند، او در خلق زاهد است

هر انسان با تقوی و فضیلت طلبی، حقیقت مطلبی را خلاف واقع و به

دروغ اظهار ننماید در رفتار خود زاهد می باشد.

زهد در خود

هر که به چشم سزاوار و ارجح بودن در خود ننگرد، او در خود زاهد است

نشانه زهد در دنیا سه چیز است:

1) یاد مرگ

تقوي و روش برخورد با دنيا کسي که جامه تقوا بر قلبش بپوشاند، کارهاي نيکوي او آشکار شود،

و در کارش پيروز گردد، پس در به دست آوردن بهره‏هاي تقوا فرصت غنيمت شماريد، و براي

رسيدن به بهشت جاويدان رفتاري متناسب با آن انجام دهيد، زيرا دنيا براي زندگي هميشگي شما

آفريده نشد، گذرگاهي است تا در آن زاد و توشه آخرت برداريد، پس با شتاب، آماده کوچ کردن

باشيد و مرکبهاي راهوار براي حرکت مهيا داريد (نهج البلاغه – خطبه 132 )

2) قناعت به قوت

به يقين بدانيد خداوند براى بنده خود هر چند با سياست و سخت کوش و در طرح و نقشه نيرومند

باشد، بيش از آنچه که در علم الهى«» وعده فرمود، قرار نخواهد داد، و ميان بنده، هر چند ناتوان

و کم سياست باشد، و آنچه در قرآن براى او رقم زده حايلى نخواهد گذاشت، هر کس اين حقيقت

را بشناسد و به کار گيرد، از همه مردم آسوده‏تر است و سود بيشترى خواهد برد. و آن که آن را

واگذارد و در آن شک کند، از همه مردم گرفتارتر و زيانکارتر است، چه بسا نعمت داده شده‏اى

که گرفتار عذاب شود، و بسا گرفتارى که در گرفتارى ساخته شده و آزمايش گردد، پس اى کسى

که از اين گفتار بهرمند مى‏شوى، بر شکر گزارى بيفزاى، و از شتاب بى جا دست بردار، و به

روزى رسيده قناعت کن. (نهج البلاغه – حکمت 273)

3) صحبت با درویشان

همنشینی با فقرا و تهیدستان و مساعدت و یاری رساندن به آنان

چه نيکو است فروتنى توانگران برابر مستمندان، براى به دست آوردن پاداش الهى، و نيکوتر از

آن خويشتندارى مستمندان برابر توانگران براى توکّل به خداوند است

(نهج البلاغه – حکمت 273)

نشانه زهد در خلق سه چیز است:

1) دیدن سبق حکم

2) استقامت قدر

3) عجز خلق

نشانه زهد در خود سه چیز است :

1) شناختن کید و مکر شیطان

زیرا که او به سیرت و خلق فریشته ست
ایمن بود فریشته از کید اهرمن (امیر معزی)

2) درک ضعف و ناتوانی خویش

3) شناختن تاریکی استدراج

اندک اندک نزدیک گردانیدن خدا تعالی بنده خود را بخشم و عقوبت خود

یکی از مکافات خداوند این است که در وقت معصیت انسان، به وی نعمت

فراوان عطا می نماید و این نعمت دادن پس از انجام خطا از سوی انسان

و از طرفی فراموشانیدن توبه و استغفار او را اندک اندک به هلاک و عذاب

الهی نزدیک می نماید.

هرچه غیر اوست استدراج تست
گرچه تخت و ملکت است و تاج تست (مولوی)

مناجات زاهدین

به نام خداي بخشنده مهربان، اي خدا ما را در اين خانه دنيا منزل دادي

که به مکر، چاهها بر سر راه ما کنده و ما را دست آمال و آرزوها (ي نفس)

به رشته‏هاي خدعه و فريبش آويخته. از تو درخواست ميکنم که ما را از

مغرور شدن به زخارف دنيا و زيب و زيورش نگاه داري که اين دنيا طالبانش

را هلاک ميسازد و واردانش را نابود ميگرداند. اين دنيا پر از بلا و افت و

رنج و نکبت است. اي خدا تو ما را به توفيق و نگهداريت زهد و بي علاقگی

در دنيا عطا کن و از شرش جان ما را به سلامت بدار و از بر ما جامه‏هاي

مخالفت خود را برکن و به حسن کفايتت متصدي امور ما باش و از

رحمت بي حدت عطاي هميشگي ما را بيفزاي و از موهبتهاي فيضت

انعام ما را بهتر گردان و در باغ دلهاي ما نهالهاي عشق و محبت را بنشان

و بر ما به حد کمال رسان، انوار معرفتت را و شيريني عفو و بخشش و

لذت آمرزش خود را به ما بچشان و روز ملاقاتت چشم ما را به شهود

جمالت روشن گردان و حب دنيا را از دل ما بيرون کن چنانکه با بندگان

نيکوکار با صفا و خاصان درگاهت چنين فرمودي

به حق رحمت بيپايانت اي مهربانترين مهربانان عالم و ای کریم کریمان

(صحیفه سجادیه)

+نوشته شده در دوشنبه یازدهم شهریور 1387ساعت10:54توسط مهدی نصیری |